كه حجش مجزى از حجهء الاسلام خواهد بود ، البته اگر شرايط ديگر را دارا باشد . و فرقى نيست بين كسى كه حج از سالها قبل بر ذمه‌اش مستقر بوده و كسى كه حج در همان سال استطاعت بر او واجب شده . مسأله 16 - هرگاه در راه حج دشمنى باشد كه دفع او جز به پرداخت مال زياد ممكن نباشد ، پرداخت مال واجب نيست و وجوب حج ساقط خواهد شد . م سأله 17 - هرگاه راه حج منحصر به دريا باشد ، وجوب حج ساقط نخواهد شد مگر در صورت ترس از غرق يا بيمارى . و چنان‌چه با ترس از اين چيزها حج نمود بنابر اظهر حجش صحيح خواهد بود . شرط سوم : زاد و راحله است . و معنى زاد ، داشتن توشهء راه است كه آنچه در سفر محتاج است